Video neemt een steeds groter stuk van de taart in bij contentproductie. In vergelijking met tekstgebaseerde content heeft video vaak veel meer expressieve kracht om het marketingverhaal of de technische boodschap van jouw bedrijf over te brengen. Wanneer jouw bedrijf internationaal actief is, dan moet je zeker ook gaan nadenken over lokalisatie van je video’s.

Je kan op twee manieren je video openstellen voor een wereldwijd publiek: door een voice-over toe te voegen of door middel van ondertiteling. Hoewel er zeker goede redenen zijn om te kiezen voor voice-overs, hebben ondertitels een aantal voordelen:

  • Voor het inhuren van een voice-over professional moet je een bepaald budget voorzien. Ondertiteling daarentegen is veel goedkoper.
  • Een voice-over kan storend zijn. Wanneer een film wordt nagesynchroniseerd, neemt het een beetje de emotie en betekenis van de originele spreker weg.
  • Zoekmachines zoeken meer dan tekst op jouw webpagina. Ondertitels leveren ook een belangrijke bijdrage aan de search engine optimalisatie van jouw website, omdat ze zoekmachines in staat stellen het onderwerp van je video te begrijpen.

Het moeilijke aan het maken van goede ondertitels is dat je in je vertaling dicht bij de oorspronkelijke betekenis van de video-content moet blijven en terzelfdertijd rekening moet houden met beperkingen qua tijds en plaats. Omwille van de leesbaarheid is het bijvoorbeeld belangrijk om bij het ondertitelen niet te veel woorden of tekens in één regel te zetten.

Enkele vuistregels voor ondertiteling:

  • De meest gangbare richtlijn voor de hoeveelheid tekst die je op een video kunt weergeven is twee regels van ongeveer 35 tekens. Voor een video met een 16:9 ratio kan je ongeveer 68% van de videobreedte gebruiken voor ondertitels. Voor een video met een 4:3 ratio houd je best rekening met 90% van de breedte van je video.
  • Elke ondertitel van twee regels kan 1 tot 6 seconden duren.
  • Een verandering van scène of camerastandpunt kan de duur van de ondertiteling beïnvloeden.
  • Ondertitels moeten getimed worden om precies te verschijnen en te verdwijnen wanneer de woorden worden uitgesproken.

Hier zijn drie dingen die je in gedachten moet houden bij het ondertitelen. 

1. Volg de oorspronkelijke stijl en emotie

Om rekening te houden met stijl en emotie in tekstgebaseerde documenten moet je in het brondocument vaak tussen de regels lezen. Bij video-content heeft de vertaler visuele en hoorbare aanwijzingen over hoe bepaalde dingen tot uitdrukking moeten worden gebracht. Een goede vertaling blijft trouw aan de oorspronkelijke emotie en spreekstijl van de broninhoud. Zoals vermeld in de ondertitelrichtlijnen van de BBC, moet je rekening houden met de stijl van de spreker, de nationaliteit en het tijdperk, wat van invloed kan zijn op de keuze van de woordenschat:

  • Stijl: moeder vs mams; overleden vs dood; geslachtsgemeenschap vs sex
  • Nationaliteit: croque-monsieur vs tosti
  • Tijdperk: bijslaapster vs minnares; kittenbroer vs zatlap

2. Vertaal niet woord per woord

Ervaren vertalers weten dat niet alle talen even lang zijn. Een Engelse tekst bijvoorbeeld zal meestal korter zijn dan een Duitse tekst. Bij het ontwerpen van een brochure of website moet je hier rekening mee houden. Maar met de beperkte ruimte van een ondertitel is dat nog belangrijker.

Een vertaler moet proberen om de juiste betekenis over te brengen in de hoeveelheid woorden die beschikbaar zijn.

Er is een uitzondering op deze regel: citaten van publieke figuren moeten letterlijk (woord voor woord) vertaald en ondertiteld worden. Zeker als er tijd en ruimte is voor woordelijke vertaling, hoef je de ondertitels niet onnodig te bewerken.

3. Let op je timing

Ondertitels moeten zo dicht mogelijk bij het tempo van de spreker aanleunen, want anders kan het verwarrend zijn voor de kijker. Dat is echter gemakkelijker gezegd dan gedaan. Vooral bij snelle sprekers kan het moeilijk zijn voor vertalers om alles in één ondertitelframe te plaatsen.

Een andere factor die van invloed is op ondertiteling is de tijd die nodig is om de ondertiteling te lezen. Je moet je altijd afvragen of de kijkers je ondertitels kunnen lezen in het gegeven kader van 1 tot 6 seconden.

Als je te maken hebt met snelle sprekers, zal je misschien wat woorden moeten aanpassen om het allemaal te laten inpassen en om de kijkers meer tijd te geven om het te lezen. Als dat niet mogelijk is, kan je eventueel je ondertitels naar de volgende scène overzetten, hoewel dat niet altijd een goed idee is, zeker bij belangrijke momenten of bij verandering van scène.

Je zorgt best voor zo kort mogelijke vertalingen. Maar het vergt wat oefening om hierbij niet de oorspronkelijke betekenis en emotie te verliezen.

Jouw videoproject vertalen?

Wil jij je videoproject openstellen naar een wereldwijd publiek? Overweeg je om ondertitels toe te voegen aan je video's, maar weet je niet waar je moet beginnen? Misschien kunnen wij helpen. Of het nu gaat om marketingvideo’s, technische how-to-video's of lokalisatie van video-based e-learning, wij hebben de mensen en de vaardigheden om je te helpen.